Zoeken

medisch-banner.jpg

Gevolg van vele bloedtransfusies (ijzerstapeling)

Door regelmatige bloedtransfusies kan ijzerstapeling optreden, met als mogelijk gevolg: hartfalen, leverfalen, hormonale afwijkingen, groeivertraging en botontkalking. Om dit te voorkomen of te beperken kunnen medicijnen gegeven worden, zoals deferoxamine, deferipron of deferasirox.


Nieuw: Exjade® (deferasirox) - invoering 'filmtablet'

Exjade® bevat de werkzame stof deferasirox. Het is een geneesmiddel om de overmaat aan ijzer in het lichaam (ijzerstapeling) te verwijderen. Dit middel wordt onder andere gebruikt bij herhaalde bloedtransfusies.

Er zijn twee verschillende soorten tabletten van deferasirox beschikbaar. Ze hebben elk een andere kleur, vorm en dosering en worden anders ingenomen. Dit zijn:

  • oplosbare (dispergeerbare) tabletten (rond en wit)*
  • nieuw: ‘filmtabletten’, met een film/coating omhulde tabletten (ovaal en blauw)

Gebruikers hoeven de nieuwe filmomhulde tabletten niet meer op te lossen, maar moeten deze in zijn geheel doorslikken of verpulveren op licht voedsel en meteen volledig innemen. Nuchtere inname is ook niet meer vereist.

Belangrijk: als patiënten overstappen van de dispergeerbare tabletten naar filmomhulde tabletten dient de dosis te worden herberekend. De filmomhulde tabletten hebben namelijk een grotere biologische beschikbaarheid. Dit betekent dat de hoeveelheid van het geneesmiddel dat na toediening uiteindelijk de bloedbaan bereikt, groter is en sneller plaatsvindt dan bij de oplosbare tabletten.

De patiëntenbrochure laat goed het verschil in dosering en toediening zien tussen de twee soorten tabletten.

Voor de lijst met mogelijke bijwerkingen verwijzen wij naar de bijsluiters:

Exjade® wordt door de zorgverzekeraars vergoed vanuit de basisverzekering.

*Sinds 2 januari 2017 zijn de dispergeerbare tabletten in Nederland niet meer leverbaar.

Zie hieronder informatie over andere medicijnen bij ijzerstapeling.


Symptomen van transfusiehemosiderose

  • chronische vermoeidheid
  • gewrichtsklachten
  • artrose
  • afwijkende leverfunctie-uitslagen
  • hartritmestoornissen
  • hartklachten
  • diabetes met leverfunctiestoornissen
  • groeistoornissen
  • verminderde schildklierwerking (hypothyreoïdie)
  • verminderde werking van de bijschildklier (hypoparathyreoïdie)
  • verminderde werking van de hypofyse
  • impotentie
  • onvruchtbaarheid
  • PCT (Porphyria Cutanea Tarda = blaarvorming)

IJzerstapeling vaststellen

Je kunt ijzerstapeling vaststellen:

  • via serumferritinebepaling in het bloed
    Ferritine is een eiwit dat zorgt voor de ijzeropslag. Als er teveel ijzer in het lichaam zit, dan produceert het lichaam meer ferritine om al dat ijzer op te kunnen slaan. Als de ferritine in het serum hoog is, dan zegt dat iets over de ernst van de ijzerstapeling in het lichaam. Hoe meer ijzer, hoe hoger de ferritine dus. Door bloedonderzoek wordt het ferritinegehalte in het serum bepaald.
  • via biopties
    Bij een punctie (bioptie) wordt er op één plaats van de lever een stukje weefsel weggenomen. Hierin kan nauwkeurig het ijzer worden gemeten. Er zouden meerdere puncties verricht moeten worden om een 'zekere' uitslag te krijgen, maar dat is enorm belastend voor de patiënt. Een bioptie wordt in Nederland nog maar heel zelden genomen om ijzerstapeling te bepalen.


Medicijnen

Desferal® (deferoxamine)
Desferal® bindt onder andere ijzer en verlaagt daardoor het ijzergehalte in het lichaam. Desferal® wordt vaak met een draagbare infusiepomp toegediend gedurende een paar uur per dag en meerdere dagen per week. Desferal® heeft behalve de gewenste werking ook ongewenste effecten (bijwerkingen). Voor de lijst met mogelijke bijwerkingen verwijzen wij naar de bijsluiter van Desferal.

Ferriprox® (deferipron)
Dit medicijn is een optie voor mensen die Desferal® niet (meer) kunnen verdragen. Het wordt gegeven in tabletvorm. De patiënt kan hierdoor (enkele dagen) infuusvrij zijn. Bij oudere mensen, die een enorme ijzerstapeling hebben in hart en lever, blijkt het een gunstig effect te hebben in combinatie met een Desferal-infuus. Het ijzer in de lever - en vooral in de hartspier - wordt zodanig verlaagd dat het risico op hartfalen verkleint. Voor de lijst met mogelijke bijwerkingen verwijzen wij naar de bijsluiter van Ferriprox.